Đây là một lần chạy thật. Những con số phía dưới không phải bịa ra cho có chuyện — là của chính Linh Phan, chị ghi lại trong bài viết của mình, và cả cái mạch đó là của chị. Mình bày lại thành một thử nghiệm 7 ngày bạn chạy được, vì điều chị làm một lần theo bản năng, hóa ra có một hình dạng để mình lần theo.
Cuối hè, 2019. Chị bước ra khỏi một phòng chat với khách, đứng lên khỏi bàn, và khóc.
Bằng lời của chị: "mình thoát ra khỏi phòng chat chung với một khách hàng, đứng lên khỏi bàn làm việc và… khóc. Chuỗi ngày đằng đẵng mải mê chạy theo phục vụ các khách hàng trong mảng tiếp thị nội dung làm mình thường xuyên rơi vào trạng thái kiệt quệ: cả về cảm xúc, tinh thần lẫn thể chất." Những ngày chạy theo từng yêu cầu của khách để lại trong người một sự đuối — cả cảm xúc, tinh thần, lẫn thân thể.
Và song song với cái đuối đó là cái tật bấm refresh: "có bao nhiêu người theo dõi mình trên facebook? có bao nhiêu người đã yêu thích fanpage? có bao nhiêu người đã đăng ký nhận email?" Cái việc nhìn cảm giác như làm việc mà không phải.
Câu hỏi tuần này thử: Trong một tuần bình thường, bao nhiêu thời gian của mình đổ vào việc đáng 200K một giờ, bao nhiêu vào việc đáng 20M một giờ — và việc nhỏ nào mình có thể chi tiền để giao đi?
Giả thuyết cố tình làm cho khó chịu. Điều hay xảy ra, khi mình thật sự đếm, là việc rẻ ngốn hơn gấp đôi số giờ việc đắt được nhận. Cú sốc của tỷ lệ thật mới là thứ làm mình động đậy. Không phải một câu nói tạo cảm hứng. Là một con số mình không muốn nhìn.
Bạn làm gì trong 7 ngày
- Ngày 0. Trước khi đo, viết ra cảm giác của tuần. Việc nào ngốn cả ngày? Việc nào thấy đáng giá? Ghi cái đoán trước khi dữ liệu về — khoảng cách giữa hai cái là một nửa bài học.
- Ngày 1–5. Mỗi việc, ghi ngay lúc làm: tên, thời gian, và một bậc. Thấp (giờ 200K), Trung (giờ 2M), Cao (giờ 20M). Cuối ngày, cộng năm phút và một câu — việc bậc Cao hôm nay là ___; phần giờ bậc Cao trong ngày là ___%.
- Ngày 6. Cộng các con số lại. Sắp việc bậc Thấp theo độ thường xuyên. Ba việc đầu là ứng viên. Mỗi việc, viết chi phí giao đi, số giờ nó trả lại, và ai làm được.
- Ngày 7. Chọn một việc bậc Thấp để giao đi, để máy làm, hoặc bỏ. Làm phép tính ra tiếng — chi phí thuê người mỗi tháng đặt cạnh số giờ trả lại nhân giá giờ bậc Cao của mình. Rồi hẹn cuộc nói chuyện trong vòng bốn tám tiếng, trước khi cái khó chịu kịp khuyên mình thôi.
Thử nghiệm này nuôi gì
Không phải năng suất. Là sự sẵn lòng buông giờ rẻ ngay cả khi không ai làm nó đúng kiểu mình.
Đây là điều cái đếm làm hiện ra cho Linh, vào Ngày 6 của chị:
| Bậc | Đầu việc trong tuần | Phần giờ |
|---|---|---|
| Thấp (200K) | 25 | ~70% |
| Trung (2M) | 15 | ~25% |
| Cao (20M) | 3 | ~5% |
Bảy mươi phần trăm tuần dành cho giờ rẻ nhất. Năm phần trăm cho giờ đáng giá nhất. Chị cảm được có gì đó lệch; chị không thể nói cho bạn nghe nó lệch tới vậy.
Ba việc chị giao đi trước: phân loại và trả lời email (hệ bốn thư mục, một trợ lý xử các thư mục hai tới bốn), theo dõi giao dịch và tài chính (trợ lý làm hằng ngày và hằng tuần, chị review cuối tháng), và buổi nói chuyện đầu với khách mới (trợ lý được đào tạo một tháng, sau đó tự chạy). Ba mươi tới chín mươi phút mỗi việc, mỗi ngày, trở lại tay chị.
Sáu tháng sau, doanh thu mảng tư vấn tăng gấp đôi. Năm năm sau, bốn trợ lý lo bậc Thấp và Trung, và việc kinh doanh đi từ 800 triệu lên 8 tỷ một năm — gấp mười.
Lời của chị về quãng giữa: "Có lẽ sẽ mất chút thời gian để thực sự thay đổi tư duy và thói quen. Nhưng khi bạn trải qua được giai đoạn nhức nhối ấy, chắc chắn bạn sẽ thấy sự đột phá to lớn trong năng suất và hiệu quả kinh doanh."
Tuần này hay hỏng ở một chỗ đoán được: bạn ghi thật thà Ngày 1, rồi lặng lẽ ngừng Ngày 4 vì cái tỷ lệ khó chịu. Cái khó chịu là kết quả. Đó là dữ liệu. Đừng ngó lơ nó.
Nơi nó đi cùng
Thử nghiệm này đi cùng khoảnh khắc tiền bạc co lại — phép tính giá lúc 3 giờ sáng, cái cảm giác chỉ cần kiếm thêm là cái co lại sẽ dịu. Thường không phải thu nhập nhiều hơn làm nó dịu. Là giải phóng giờ đẹp để việc đắt có chỗ mà diễn ra. Workflow Reflection Bot là bạn đồng hành hằng ngày: nó giữ câu hỏi buổi tối — hôm nay cái gì là diễn, cái gì là thật — để cái đếm còn chạy tiếp qua Ngày 4.
Một tuần. Một lần cộng thật thà. Một giờ rẻ, cuối cùng được trả lại.